احزاب موسمی

[ad_1]

تفکر حزبی در ایران چگونه است؟

 «ماموریت شورای‌عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان بعد از انتخابات مجلس و شورای شهر پایان رسیده و حالا رئیس‌دولت اصلاحات باید بعد از بررسی گزارش این شورا نظر خود را اعلام کند و درباره اینکه در آینده چه روشی برای حضور اصلاح‌طلبان در انتخابات دنبال شود ،تصمیم‌گیری کند. این درحالی است که عملکرد شورای‌عالی اصلاح‌طلبان در انتخابات شوراهای شهرها و روستاها حتی مورد انتقاد سیدمحمد خاتمی بود.»

به گزارش عطنا به نقل از وقایع اتفاقیه، اینها برداشتی تلویحی از مصاحبه علی شکوری راد، دبیرکل حزب اتحاد ملت با روزنامه ایران است که حتی در بخشی از آن تأکید کرده خاتمی تا ۶ روز از امضای لیست تهیه شده توسط این شورا امتناع کرده بود زیرا به نبودن سه نفر در این لیست که ویژگی‌های ممتازی داشتند، اعتراض داشت. شکوری راد در این گفت‌وگو البته تأکید کرده که «سرانجام خاتمی به‌دلیل اینکه تأیید یا رد این لیست به یک انتظار عمومی تبدیل شد؛ از لیست حمایت کرد تا با حفظ اتحاد اصلاح‌طلبان، آنها بتوانند پیروز انتخابات باشند.» با نگاهی تحلیلی به این اظهارا نظرها که البته هنوز با واکنشی از سوی اعضای شورای سیاست‌گذاری اصلاحات مواجه نشده است، بیش از هر چیز نبود تفکر حزبی در ساخت سیاسی کشور به‌ویژه در میان اصلاح‌طلبان توجه را به خود جلب می‌کند. یک تحلیل بر این پایه استوار است که در چنین شرایطی که مردم نه از لیست شورای‌عالی اصلاح‌طلبان، بلکه از لیست مورد تأیید رئیس‌دولت اصلاحات حمایت می‌کنند، به نظر می‌رسد حمایت محمد خاتمی نمی‌تواند بیش از یک یا دوبار، کارآمد باشد و محبوبیت چهره‌هایی مثل خاتمی نمی‌تواند خلأ تفکر حزبی در کشور را پر کند.
پژمان گرامی، عضو شورای مرکزی حزب ندای ایرانیان در گفت‌وگو با «وقایع‌اتفاقیه» در نقد شرایط موجود می‌گوید که خلأ تفکر حزبی در ایران باعث شده احزاب در جایگاه واقعی شان قرار نداشته باشند. او اغلب احزاب ایران را موسمی و فصلی می‌داند و دراین‌باره می‌گوید: «در ایران چند صد حزب داریم که از کمیسیون ماده ۱۰ احزاب مجوز دارند اما موسمی و فصلی هستند. این احزاب عملا کارایی لازم را ندارند. تعداد محدودی از احزاب هستند که کنگره‌هایشان شکل گرفته و شعب استانی و حوزه‌های خودشان را فعال کرده‌اند اما تعداد آنها به انگشتان دو دست هم نمی‌رسد.» این فعال سیاسی اصلاح‌طلب با اشاره به سه دیدگاهی که در خانه احزاب وجود دارد، بیان داشت: «در خانه احزاب سه دیدگاه وجود دارد: اصلاح‌طلبان، اصول‌گرایان و مستقلین. تقسیم‌بندی بین احزاب شناخته شده است اما مستقلین گاهی به اصول‌گرایان گرایش پیدا می‌کنند و در انتخاباتی دیگر به اصلاح‌طلبان گرایش دارند. این درحالی است که حزبی به‌عنوان مستقل در دنیا وجود ندارد. هر فعال حزبی باید یک تابلو و مانیفست مشخصی داشته باشد.» او مطرح شدن جریان اعتدال توسط طرفداران روحانی را نیز شفاف نمی‌داند و می‌گوید: «برخی افراد به صورت سیال عمل می‌کنند. ما شاهد آن هستیم که کسانی که در دوره‌های قبل اصول‌گرای تندرو بودند به‌طور ناگهانی لباس اعتدال به تن می‌کنند و می‌گویند ما جزو معتدلین هستیم. درحالی‌که در زمان برگزاری انتخابات مردم باید بتوانند به احزاب رأی دهند و اگر فردی وارد لیستی شود و برخلاف اساسنامه و مرامنامه حزب عمل کند بدنه حزب باید از او بازخواست کنند.»

مزیت رقابتی بین احزاب وجود ندارد

«یکی از موانع فعالیت حزبی در ایران کانون‌های قدرتی هستند که به‌دلیل نقش شفاف‌سازی احزاب تمایلی ندارند، آنها تقویت شوند.» گرامی این را می‌گوید و تأکید می‌کند که این شرایط هزینه فعالیت حزبی را در این بالا برده است.

این فعال سیاسی اصلاح‌طلب ادامه می‌دهد: «به دلیل بالارفتن هزینه فعالیت حزبی، بسیاری از افراد تمایلی ندارند در قالب احزاب فعالیت کنند و ترجیح می‌دهند به‌عنوان چهره سیاسی فعال اصلاح‌طلب یا مثلا اصول‌گرا شناخته شوند. اما این مشخص نمی‌کند که افراد در چه قالب و حزبی جای می‌گیرند. حتی بسیاری از افرادی که عضو حزب هستند می‌گویند ما فعال سیاسی اصلاح‌طلب یا اصول‌گرا هستیم و برند حزبی خودشان را مطرح نمی‌کنند. زیرا احزاب ما برنامه محور نیستند و برنامه‌ای برای اداره کشور ندارند؛

بنابراین افراد با صفت شخصی شان عمل می‌کنند. » او با مطرح کردن این موضوع که احزاب در ایران، چه اصول‌گرا و چه اصلاح‌طلب برنامه مشخص و مدونی که به مردم عرضه کنند ندارند، خاطرنشان کرد: «تنها یک اساسنامه و مرامنامه وجود دارد که وزارت کشور آن را مهر می‌کند و وقتی آن را بررسی می‌کنید همه یکسان هستند. اما مزیت رقابتی بین احزاب زمانی ارائه می‌شود که برنامه‌هایشان را ارائه کنند درحالی‌که کمتر حزبی پیدا می‌شود که مسائل و مشکلات کشور را شناسایی کند؛ برنامه بدهد؛ پیگیری کند و آن را به سرانجام برساند.»

گرامی با اشاره به شرایطی که در شورای شهر وجود دارد، توضیح می‌دهد: «تعدادی از کاندیداها تک حزبی وارد شده‌اند و تعدادی هم مورد حمایت حزب مشخصی هستند. اما چقدر احزاب کاندیداهای خودشان را از لحاظ فکری کمک می‌کنند از آن دغدغه‌هایی است که همیشه وجود دارد. افراد با لیست احزاب وارد مناصب شورای شهر یا مجلس می‌شوند اما آن حزب را رها می‌کنند یا آن حزب آنها را رها می‌کند و دیگر نمی‌تواند کنترلی داشته باشد یا به آنها خوراک فکری بدهد. حتی گاهی دیده می‌شود که مواضع افراد با مواضع؛ اساسنامه و مرام نامه حزبشان تناقض دارد.»

احزاب، فعالیت علنی، عینی و ملموس ندارند

یکی دیگر از معضلاتی که باعث تضعیف احزاب می‌شود ورود آسان به حزب و طی نکردن مراحل تعریف شده برای ورود به شورای مرکزی احزاب است. گرامی معتقد است افراد باید اول به‌عنوان هوادار، سپس عضو رسمی و در نهایت عضو شورای مرکزی وارد حزب شوند این درحالی است که احزاب طیف وارونه هستند: «برخی احزاب برای اینکه بتوانند با کانون‌های قدرت ارتباط برقرار کنند و برای شورای شهر لیست ببندند از چهره‌های نامی استفاده می‌کنند. مثلا فردی اصلا جزو آن حزب نیست اما حزب او را به عضویت شورای مرکزی در می‌آورد تا بتوانند از محبوبیت یا مشهوریت آن فرد استفاده کنند. درحالی‌که اصلا مشخص نیست آن فرد اساسنامه و مرامنامه حزب را قبول دارد یا خیر. به‌همین‌دلیل می‌بینیم بعضی از افراد مدتی در شورای مرکزی حزبی هستند و بعد عضو شورای مرکزی حزب دیگری می‌شوند یا از عرصه سیاسی کناره‌گیری می‌کنند یا حزب جدیدی تشکیل می‌دهند.» راهکاری که گرامی برای این مشکل ارائه می‌دهد آغاز فعالیت حزبی از مدارس است.

او دراین‌باره می‌گوید: «فعالیت حزبی باید از فعالیت در مدارس شروع شود و دانش‌آموزان تجربه فعالیت‌های انتخاباتی را پیدا کنند البته به شکل واقعی و نه به شکل فرمایشی. این آموزش‌ها باید در قالب فعالیت‌های گروهی از مهدکودک‌ها آغاز شود تا بعد در دبیرستان‌ها افراد بتوانند با طرز تفکرهای مختلف نه یک تفکر حاکم و غالب فعالیت کنند.» از نظر او هر چه به سمن‌ها و ان‌.جی.‌او‌ها بها داده شود فردی که وارد دانشگاه می‌شود با آگاهی بیشتری جذب احزاب و گروه‌ها می‌شود. درحالی‌که احزاب به دنبال عضو‌گیری در دانشگاه‌ها هستند نه اینکه دانشجوها به‌دلیل طرز تفکرشان به احزاب بپیوندند.

پیشنهاد دیگر گرامی برای حل مشکل خلأ تفکر حزبی در ایران، تشکیل دو یا سه حزب فراگیر دارای شناسنامه است که به صورت شفاف فعالیت کنند و نه اینکه در انتخابات‌ها به صورت جبهه‌ای و با تابلوهای مختلف فعالیت داشته باشند. از نظر او اگر این چند صد حزب موجود درقالب چهار یا پنج حزب فراگیر خلاصه و در شعب و استان‌ها فعال شوند و برنامه ارائه دهند از بسیاری از مشکلات فعالیت حزبی و سیاسی در ایران کاسته خواهد شد.

گرامی با بیان اینکه در هیچ کجای دنیا این تعداد حزب و تشکل ناکارآمد وجود ندارد، یادآور می‌شود: «به دلیل عدم فعالیت خوب احزاب، در نهایت مجبور می‌شویم در هر انتخاباتی لیستی تهیه کنیم و برای موفقیت در انتخابات تأیید یا عکس بزرگان را برای آن لیست داشته باشیم. زیرا احزاب ما فعالیت علنی، عینی و ملموس ندارند. احزابی هم که برنامه می‌دهند با زبان مردم با مردم ارتباط برقرار نمی‌کنند و بسیار روشنفکرانه و آرمان خواهانه برنامه می‌دهند.»

 

گزارش: معصومه حاجی ابوالحسن‌

AtnaNews Telegram

اخبار مرتبط

[ad_2]

لینک منبع