احمدنیا: نابرابری، مهم‌ترین علت آسیب‌های اجتماعی

[ad_1]

در نشست نقد کتاب «رفتار غیرعادی» مطرح شد؛

جلسه نقد و بررسی کتاب «رفتار غیرعادی؛ رویکردی موردپژوهانه به فهم معضلات اجتماعی» با حضور دکتر شیرین احمدنیا، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی و عضو هیئت مدیره انجمن جامعه‌شناسی ایران و دکتر شیوا دولت‌آبادی، رئیس هیئت مدیره انجمن روان‌شناسی ایران، دیروز در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار شد. این کتاب را جمعی از نویسندگان خارجی تألیف و آقای کریم باستانی ترجمه و انتشارات پژوهشگاه مذکور منتشر کرده است.

به گزارش عطنا به نقل از صبح نو، باستانی، مترجم کتاب توضیحات خود درباره کتاب را با فصل‌بندی کتاب شروع کرد و گفت که این کتاب ذیل سه فصلِ «سلامت»، «خانواده» و «رفتار از حد گذشته» مقالاتی را از ۱۵ نویسنده دربرمی‌گیرد. او این کتاب را یک کتاب میان‌رشته‌ای تلقی کرد که سه حوزه جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و جرم‌شناسی را شامل می‌شود. او رویکرد غالب کتاب را «تعامل‌گرایی نمادین» عنوان کرد که یک رویکرد مشهور در جامعه‌شناسی است. او گفت: در هر مقاله تاریخ و آمار و نظریات مرتبط با موضوع بررسی می‌شود و سپس با روش موردپژوهی تحلیل انجام می‌گیرد و در آخر نتیجه‌گیری می‌شود.

ساخت‌شکنی کج‌فهمی‌های دانشگاهی

او با نقد سیطره رویکردهای پوزیتیویستی و کلان‌نگر در پژوهش‌های اجتماعی گفت: در اکثر پژوهش‌های اجتماعی به کنشگرها به صورت «ابژه» نگاه می‌کنند و وارد ذهن سوژه نمی‌شوند، اما این کتاب واحد تحلیل خود را «فرد» قرار داده است و وارد زندگی سوژه‌ها و تفسیر رفتار آن‌ها می‌شود. نه اینکه با نگاه ابژکتیو عالِم به کنشگرها نگاه کند. او درباره روش موردپژوهشی توضیح داد که این رویکرد به ما کمک می‌کند که رابطه‌ای میان امر فردی و امر اجتماعی برقرار کنیم. در حالی که در پژوهش‌های رایج به موردپژوهی به عنوان یک مصداق بی‌اهمیت نگاه می‌شود.
مترجم کتاب به خصیصه منتقدانه بودن کتاب نسبت به دولت اشاره کرد و بیان کرد که در کتاب گاهی اینطور نتیجه گرفته می‌شود که دولت و رفتارهای غلط آن باعث ایجاد مشکل اجتماعی می‌شود. او بی‌خانمانی را مثال زد که یکی از فصل‌های کتاب است و متأثر از سیاست‌های شهری دولت است. مثلاً آسایشگاه‌زدایی موجب آزادی عمل بیماران روانی و افزایش مشکل بی‌خانمانی می‌شود. چراکه آن‌ها نمی‌توانند مشکلاتشان را به درستی حل کنند و به بی‌خانمانی کشیده می‌شوند.
او  ویژگی دیگر کتاب را ساخت‌شکنی نگاه‌های کلیشه‌ای و کج‌فهمی‌های عمومی و دانشگاهی دانست و در این مورد موضوع کشتارجمعی را مثال زد. اینکه ما در رسانه‌ها و باور عموم می‌بینیم کسی که کشتار جمعی می‌کند انسانی مجنون و دیوانه است و رفتاری آنی از او سر می‌زند، در حالی موردپژوهی کتاب نشان می‌دهد که به هیچ وجه این‌گونه نیست.

همه قانون‌شکنان یک الگو ندارند

منتقد اول خانم دولت‌آبادی بود که بحث خود درباره کتاب را در حوزه روان‌شناسی اجتماعی قلمداد کرد. او از ترجمه روان کتاب تجلیل کرد و آن را بسیار جذاب برای یک روان‌شناس دانست. او به جای خالی سویه‌های جامعه‌شناختی در بررسی رفتارهای غیرعادی اشاره کرد و نقطه برجسته کتاب را همین موضوع دانست که این جای خالی را پر می‌کند. او این کتاب را در باز کردن چشم پژوهشگران و سیاست‌گذاران موفق ارزیابی کرد و گفت: کتاب به ما نشان می‌دهد که در پس هر رفتار غیرعادی یک انسان و یک تعامل انسانی نمادین با جهان نهفته است و نمی‌توان گفت همه آن‌هایی که قانون‌شکنند دارای یک الگو و یک مشکل هستند.
این روان‌شناس گفت: از منظر عصب‌شناسی در مغز ما مدارهایی وجود دارد که اگر انتظارات ما از زندگی برآورده شود، آن‌ها ما را در درون خود تشویق می‌کنند و انتظارات سرکوب‌شده و ناکام ما را مرتباً به یک عصیان عصبی می‌کشاند. یعنی می‌رسیم به اینکه نمی‌توانیم خودمان را تشویق کنیم که ما موفق هستیم و هیچ‌گاه دوپامین در مغز ما ترشح نمی‌شود که ما را برای دستاوردهایمان شاد کند.
در طرف دیگر این طیف کسانی هستند که نازپرورده بزرگ می‌شوند و هیچ‌گاه لازم نیست کارایی داشته باشند تا چیزی به عنوان شایستگی‌شان به آن‌ها تعلق بگیرد. متأسفانه این فضا در خانواده‌های امروز ما وجود دارد و فرزندان پرتوقع و غیرمسوول تربیت می‌شوند.
او به پژوهشی در آلمان اشاره کرد که در آن تشریح شده است که چگونه سیاست‌های یک سیاست‌گذار می‌تواند سلول‌های یک فرد در اجتماع را تحت تأثیر قرار دهد. این کتاب سیاست‌های آمریکایی را نقد می‌کند و کتاب رفتار غیرعادی هم می‌تواند چنین کارکردی داشته باشد.

نابرابری؛ شباهت جامعه ایران و آمریکا

احمدنیا، دومین منتقد جلسه بود که به تاریخ تألیف کتاب اشاره کرد و گفت: گویا این کتاب در سال ۲۰۰۱ تألیف شده است و اکثر آمارها متعلق به دهه نود میلادی است و بسیار خوب بود که اگر نسخه‌های جدیدتری از کتاب موجود است، نگاهی هم به آن‌ها می‌شد.
او این کتاب را نزدیک به کتابی دانست که در انتشارات سمت منتشر شده است. کتابی تحت عنوان «جامعه‌شناسی سلامت، ثروت و عدالت». کتابی که به صورت ریشه‌ای به بحث از نابرابری‌های اجتماعی می‌پردازد. به گفته احمدنیا مبنای آن کتاب این است که کشورهای توسعه‌یافته را بر اساس میزان نابرابری مقایسه کرده است و تبعات آن را از منظر آسیب‌های اجتماعی بررسی کرده است.
او امتیاز برجسته کتاب را داستان‌محور بودن آن توصیف کرد و منظورش را این‌گونه توضیح داد که هر کس در زندگی، داستان خود را دارد و این کتاب فارغ از جنبه علمی، به داستان زندگی افراد توجه می‌کند و به همین دلیل جذاب است. مانند ادبیات و رمان که ما را با پیچیدگی‌های زندگی یک شخص آشنا می‌کند.
او به سخنی در کتاب رفتار غیرعادی اشاره کرد که گفته شده است جامعه دموکراتیک و متمدن میزان مشخصی از جرم را انتظار دارد که رخ دهد و تحملش می‌کند؛ اما رفتار از حد گذشته که در این کتاب یک فصل را تشکیل می‌دهد به ما می‌گوید که حد و حدود این موضوع چقدر باید باشد. احمدنیا گفت: این حد و حدود در طول زمان و در شرایط مختلف تغییر می‌کند و امری نسبی است.
او بر روی یکی از فصل‌های این کتاب با موضوع طلاق تمرکز کرد و گفت: جامعه آمریکا بر خلاف تصوراتی که وجود دارد بسیار شبیه به ایران است. مثلاً مذهبی بودن خصیصه مشترک هر دو جامعه است. روند تغییرات آسیب‌های اجتماعی هم در ایران و آمریکا بسیار نزدیک به هم است. از یک منظر دیگر شباهت ما و آمریکا شدت نابرابری است. نابرابری هم به بروز انواع معضلات اجتماعی منتهی می‌شود. به صورت آشکار ما استان‌های کشور را به دو گروه محروم و برخوردار تقسیم می‌کنیم و هرگز برای ما این سؤال پیش نمی‌آید که این‌ها چگونه محروم شدند.
آمریکا یکی از بالاترین آمارهای طلاق را دارد و همچنین یکی از بالاترین آمارهای ازدواج پس از طلاق را داراست. این نشان می‌دهد خانواده و زندگی زناشویی مهم است اما در عین حال طلاق هم پذیرفته شده است؛ اما آمار طلاق در ایران هم رو به افزایش است و این نشان‌دهنده رهایی از زندگی‌های ناشاد است. کشورهای توسعه‌یافته این ویژگی را دارند و آمار طلاق در آن‌ها بالاست.

AtnaNews Telegram

اخبار مرتبط

[ad_2]

لینک منبع

دولت‌ها نباید از ارائه خدمات عمومی شانه خالی کنند

[ad_1]

عضو سازمان انرژی اتمی ایران در همایش «تعالی خدمات عمومی»: (16)

موسوی پور مهرام در تعریف مفهوم توسعه پایدارگفت: توسعه پایدار فرآیندی است که طی آن ظرفیت و توانایی سیستم اعضای تشکیل دهنده آن افزایش می‌یابد به دنبال توسعه با کیفیت زندگی مهمترین محور زندگی افزایش کفایت است، کفایت دستیابی به اهداف و تحقق بخشیدن به آرمان ها و آرزوهاست.

به گزارش عطنا، موسوی پورمهرام از سازمان انرژی اتمی ایران در اولین همایش ملی «تعالی خدمات عمومی» که روز دوشنبه، ۱۲ تیرماه با همکاری دانشگاه‌های مختلف و به میزبانی دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی برگزار شد، در باره مقاله پژوهشی مشترک خود با دکتر پیرعلی اظهار کرد: در این مقاله از روش cna استفاده شده است. این روش تحلیل لایه‌های مختلف و بررسی علت‌ها است این روش خیلی عمیق جامعه را مورد بحث و تجزیه و تحلیل قرار می‌دهد در چهار سطح علت‌ها، پیامدها ، نگرش‌ها و جایگزینی‌ها آن است.

موسوی پور مهرام اضافه کرد: بدون تردید اجرای طرح های خدمات عمومی در ابعاد خرد و کلان تاثیرات مهمی در فرهنگ جامعه ما ایجاد می‌کند، بی‌توجهی به آثار و پیامد خدمات عمومی بدون تحقیق  نتایج و آثار زیان‌ بار و غیر قابل جبران زیادی داشته است و اساس در تعارض با اخلاق هر نظام اجتماعی قرار می‌گیرد.

عضو سازمان انژی اتمی ایران افزود: یکی از مهمترین پیشرفت‌های توسعه پایدار در همه جوامع شرایط فرهنگی و اجتماعی آن جامعه است توسعه پایدار در بلند مدت نیازمند دگرگونی‌های نظام‌مند فرهنگی و اجتماعی  است که زمینه‌ساز دستیابی به سرمایه اجتماعی و به مفهوم پدید آمدن و افزایش حس اعتماد وهمیاری بین مردم باشد.

وی با بیان اینکه یکی از تاکیدات ما عدالت اجتماعی است، یادآور شد:  عدالت اجتماعی برمبنای حس تعاون آحاد مردم گروه‌های مختلف اجتماعی در جامعه است که بتواند نظام سیاسی اجتماعی استوارتر و محکمتر و در آینده به کار خود ادامه دهد و باعث افزاریش حس اعتماد میان مردم باشد.

او ادامه داد: لذا تحقق توسعه و پیشرفت کشورها با بهره‌گیری از استعدادها ، توان و حضور فعالانه مردم و مشارکت آنها در مراحل توسعه است. توسعه بسیار مسئله مهمی است درجامعه ماست. توسعه را اگر با نگاه اجتماعی در نظر نداشته باشیم آن توسعه با زیباترین از ارزش‌های انسانی نمی‌تواند بهرمند باشد.

موسوی پورمهرام با تاکید به نقش آحاد مردم در توسعه گفت:  ما هنگامی که مسئله داریم در طرح لایه‌ای علت‌ها، در وهله اول مردم را مدنظر داریم. چون مردم هستند که آینده و سیادت واقعی را در دست دارند و می‌توانند در فرایندهای با ارزش کمک کند و کارها را به پیش ببرند.

وی اضافه کرد: به طوری که توسعه مشارکت را امور در هم تنیده دانسته است و حضور  مردم و مشارکت آنها بسیار مهم است. و فرآیند توسعه وقتی با ثبات و همراه است که با افزایش  مردم فعال باشد. البته نگاه همه جانبه باشد و نگاه جمعی و براساس تحقیق محقیق خوب داخلی و خارجی باشد.

عضو سازمان انژری اتمی ایران  به نقش بخش سوم در توسعه هم پرداخت و اظهار کرد: در این زمینه اگر چه نهادها و تشکل‌ها مختلف وجود دارد ولی مهمترین و اصلی‌ترین شیوه مردم فرآیند توسعه سازمان‌های غیر‌دولتی هستند که به عنوان بخش سوم در کنار بخش خصوصی وارد بازار و دولت در ایفای نقش دارند.

او تصریح کرد: البته منظوراز سازمان‌های غیر دولتی این است که واقعا غیر دولتی باشند و از رانت‌ها و امتیازات خاص استفاده نکرده باشند. سازمان‌های که برای رشد و موفقیت هر چه بیشتر نظام سیاسی اجتماعی  و سایر خدمات اجتماعی خدمت می‌کند.

موسوی پورمهرام درباره سوالات این مقاله گفت:  لذا این مقاله با شناخت مفاهیم توسعه پایدار مشارکت و خدمات عمومی و شناسایی الگوهای مناسب در خصوص شناسایی الگوهای مناسب، همچنین مشارکت مردم با دیدگاه مختلف و اطلاعات مناسب جهت افزایش نقش مشارکت‌های مردمی تلاش خواهد به این سوال پاسخ دهد که مهمترین عوامل مانع ایجاد ارتباط و ایجاد مشارکت در ابعاد و سطوح مختلف چیست؟ و چگونه می‌توان زمینه‌های مناسب در جهت بهبود مشارکت در خدمات عمومی را ایجاد کرد؟

او به اشاره‌ای هم به افزایش نقش بخش خصوصی در ارائه خدمات عمومی داشت و در این باره اظهار کرد: خدمات عمومی در سال‌های اخیر با مقوله خصوصی سازی ارتباط پیدا می‌کند و نهادهای دیگری را مانند موسسات و سازمان‌ها خصوصی و نهادها و موسسات دولتی و غیر دولتی نیز متصدی انجام خدمات بسیاری شدند.

عضو سازمان انرژی اتمی ایران با ابراز تاسف از کاهش نقش دولت در ارائه خدمات عمومی گفت:  در دولت مدرن به ویژه رویکرد دولت رفاه ارائه خدمات عمومی بی تردید از دولت انتظار می‌رفت ولی با گرایش چند دهه اخیر به خصوصی سازی تا حدودی این جریان متوقف و سیر معکوس داشته است. با این همه دولت‌ها با کاهش تصدی خود به عنوان ابزاری جایگزینی بر وسعت فعالیت‌های تنظیم کننده، مقررات گذاری و نظارتی خود افزوده‌اند.

او اضافه کرد: اما این بحث‌ها باعث این نمی‌شود دولت‌ها از وظایف اصلی خودشان شانه خالی کنند. به امر عدالت اجتماعی و رسیدگی به خدمات مختلف اجتماعی پایبند نباشند.

موسوی پور مهرام در پایان به تعریف مفهوم توسعه پایدار پرداخت و گفت: توسعه پایدار فرآیندی است که طی آن ظرفیت و توانایی سیستم اعضای تشکیل دهنده آن افزایش می‌یابد به دنبال توسعه با کیفیت زندگی مهمترین محور زندگی افزایش کفایت است، کفایت دستیابی به اهداف و تحقق بخشیدن به آرمان ها و آرزوهاست.

AtnaNews Telegram

اخبار مرتبط

[ad_2]

لینک منبع